Phố người Hoa là một góc nhỏ mang đậm dấu ấn văn hóa Trung Hoa giữa lòng thành phố. Nơi đây gây ấn tượng với những dãy nhà mang kiến trúc cổ kính, sắc đỏ đặc trưng của đèn lồng rực rỡ và không khí tấp nập của các cửa tiệm truyền thống. Không chỉ là thiên đường ẩm thực với vô số món ngon đặc trưng, phố người Hoa còn mang đến những trải nghiệm độc đáo về lịch sử, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng người Hoa lâu đời.
1. Đôi nét về phố người Hoa
Phố người Hoa hay còn gọi là Chinatown, là thuật ngữ để chỉ những khu vực nơi cộng đồng người Hoa từ các quốc gia khác nhau quần tụ để sinh sống và làm việc. Không chỉ riêng TP. Hồ Chí Minh (Việt Nam), Chinatown còn xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới như Bangkok (Thái Lan), New York và San Francisco (Mỹ), hay Singapore (Singapore).
Đối với cộng đồng người Hoa, Chinatown chính là “ngôi nhà thứ hai” khi họ sinh sống xa quê hương. Tại TP. Hồ Chí Minh, khu phố người Hoa tập trung đông nhất ở các quận 5, 6 và 11, trong đó quận 5 được xem là nơi có mật độ dân cư người Hoa đông đúc nhất. Họ đã định cư tại đây từ rất lâu, có thể từ sau những năm 1950, và phần lớn đều sử dụng tiếng Việt một cách thành thạo như người bản địa.
Hình ảnh đặc trưng của phố người Hoa chính là những chiếc đèn lồng đỏ rực rỡ treo trước cửa từng ngôi nhà. Bên cạnh đó, nơi đây còn nổi bật với các công trình kiến trúc cổ kính như hội quán, chùa chiền mang đậm dấu ấn văn hóa và lối thiết kế đặc trưng không thể nhầm lẫn.
Hình 1: Khung cảnh phố người Hoa quận 5
2. Lịch sử khu phố China Town quận 5
Khu phố Hoa ở Sài Gòn hay hay còn được gọi là Chợ Lớn, là nơi cư trú và kinh doanh của người Hoa gốc tại đây.
Người Hoa lần đầu tiên đến thành phố Hồ Chí Minh (ngày nay) vào khoảng năm 1644, sau khi triều Thanh lật đổ hoàn toàn triều Minh. Đây thường là những người bị triều Thanh đàn áp và trục xuất khỏi đất nước hoặc là người ủng hộ phong trào “Phản Thanh phục Minh”.
Chúa Nguyễn đã đồng ý cho những người Hoa định cư và sinh sống tại khu vực Đông Phố (Gia Định), Cù Lao Phố (thành phố Biên Hòa) và một vài địa điểm khác. Nhưng vào năm 1782, nghĩa quân Tây Sơn tiếp tục đàn áp người Hoa ở Cù Lao Phố do họ ủng hộ Nguyễn Ánh. Do đó, nhóm này đã chuyển đến Đề Ngạn (Chợ Lớn ngày nay).
3. Phố người Hoa có gì hấp dẫn?
Khi đến phố người Hoa, bạn không nên bỏ qua những địa điểm tham quan thú vị như:
Chùa Bà Thiên Hậu
- Địa chỉ: 710 Nguyễn Trãi, P.11, quận 5.
- Thời gian hoạt động: 06:00–11:30 và 13:00–16:30 tất cả các ngày.
Chùa Bà Thiên Hậu đang sở hữu lối kiến trúc xưa cổ hình ấn, gồm 4 gian nhà liên kết với nhau, đem đến vẻ đẹp tâm linh đối với người Hoa tại Sài Gòn. Chùa đã được xây dựng vào năm 1760 cho đến nay nó thu hút đông đảo du khách bởi rất nhiều bảo vật quý. Cùng với những pho tượng thần được chạm khắc những đường nét vô cùng tỉ mỉ.
Chùa Bà Thiên Hậu không chỉ ẩn chứa nét đẹp riêng “thôi miên” mọi du khách, mà còn là nơi cầu duyên, tài lộc, cầu bình an,… linh thiêng. Vào ngày 22 đến 24/3 âm lịch hằng năm, ở đây sẽ diễn ra lễ vía Bà Thiên Hậu, bạn có thể sẽ ghé thăm để được nhìn thấy những hoạt động biểu diễn nghệ thuật náo nhiệt như múa lân, múa rồng, múa sư tử,…
Hình 2: Chùa Bà Thiên Hậu
Hội quán Hà Chương
Địa chỉ: 802 Nguyễn Trãi, P.14, quận 5.
Hội quán Hà Chương cũng đã nằm ở trong danh sách những công trình độc đáo của phố người Hoa. Hội quán này có rất nhiều tên gọi phổ biến như là Hội quán Chương Châu, chùa Bà Hà Chương, chùa Ông Hược.
Ở đây, rất nhiều du khách công nhận là di sản tiêu biểu của người Hoa, nhờ nổi bật với kiến trúc cổ kính tuyệt đẹp, cùng với vô vàn tác phẩm chạm khắc đá nghệ thuật đầy tinh xảo và sống động.
Phố lồng đèn Lương Nhữ Học
Địa chỉ: Đường Lương Nhữ Học, P.11, quận 5.
Phố lồng đèn Lương Nhữ Học vốn là một nơi sinh sống lâu đời của nhóm người Hoa phát triển nghề sản xuất lồng đèn thủ công. Vào Tết Trung thu không khí ở nơi đây cực kỳ nhộn nhịp, thu hút đông đảo rất nhiều du khách về tham quan và mua sắm.
Với khung cảnh lung linh nhiều sắc màu ở phố lồng đèn Lương Nhữ Học, bạn sẽ tham gia được nhiều hoạt động thú vị như checkin chụp ảnh, dạo phố và ngắm nhìn vẻ đẹp ảo diệu của các chiếc lồng đèn đa chất liệu, đa họa tiết, thưởng thức ẩm thực đặc sắc của người Hoa.
Hình 3: Phố lồng đèn Lương Nhữ Học
Tam Sơn hội quán
Địa chỉ: 118D Triệu Quang Phục, P.1, quận 5.
Tam Sơn hội quán được xây dựng bởi cộng đồng người Phúc Kiến vào năm 1839. Hội quán này là nơi thờ Bà chúa Thai Sanh – một nữ thần phụ trách đến vấn đề sinh đẻ, phù trợ cho cặp vợ chồng hiếm muộn, mong sớm có con. Kiến trúc Tam Sơn hội quán đã được bao phủ bởi tông màu đỏ, cho cảm giác mộc mạc, bình yên và xưa cổ.
Hội Quán Phước An (Chùa Minh Hương)
Địa chỉ: Số 184 phường Hồng Bàng, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh
Là một trong các ngôi chùa người Hoa quận 5 lâu đời, chùa đã được xây dựng năm 1902 ở trên cơ sở của An Hòa Cổ Miếu, dành để thờ Quan đế Thánh Quân, với kiến trúc đặc trưng bằng gốm và gỗ. Đỉnh chùa được trang trí rất nhiều bức phù điêu nhỏ được làm bằng gốm sứ và phù điêu nghệ thuật trên cổng tam quan, cùng với nhiều hoa văn mang giá trị nghệ thuật khác.
Trong ngôi chùa này ở khu phố người Hoa, còn có nhiều bức hoành phi lớn liên quan đến quan Công, nơi thờ 5 bà Ngũ Hành và ông Bổn Địa. Không gian của chùa người Hoa quận 5 đặc trưng với màu đỏ xuất hiện trên hoành phi, câu đối, đèn lồng và hương vòng; tất cả hòa quyện với nhau tạo nên một không gian huyền ảo và độc đáo.
Hội Quán Nhị Phủ tại China Town quận 5
- Địa chỉ: số 264 đường Hải Thượng Lãn Ông, phường 14, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh
- Giờ mở cửa: 8h00 – 16h00
Đó là nơi thờ Ông Bổn – Phúc Đức Chính Thần, vị thần bảo hộ đất đai và con người theo tín ngưỡng của khu phố người Hoa tại Sài Gòn. Kiến trúc chùa nổi bật với mái cong dáng thuyền, được trang trí bằng nhiều bức phù điêu rồng và cá chép, tinh xảo ghép từ mảnh sứ công phu và các bức phù điêu gỗ khác.
Hai ngày lễ lớn trong năm, đó là ngày rằm tháng giêng và rằm tháng 8 âm lịch, chùa tổ chức nhiều hoạt động hấp dẫn như trình diễn nhạc cổ Phước Kiến, múa lân, múa rồng, múa sư tử,…
4. Tổng hợp món ngon, quán ngon phố người Hoa
Một số quán ăn ngon bạn có thể thưởng thức khi đến phố người Hoa là:
Cơm gà Đông Nguyên
Cơm gà Đông Nguyên là một trong số các quán ăn nức tiếng ở quận 5. Quán phục vụ nhiều món đặc sản Trung Hoa với nguyên liệu chủ yếu là gà, chẳng hạn như cơm gà ta thịt dai da giòn, cơm phá lấu, cơm xá xíu, canh gà ác tiềm ngũ quả,…
- Địa chỉ: 801 Nguyễn Trãi, P.14, Quận 5.
- Giờ mở cửa: 9 giờ – 20 giờ 30 các ngày.
- Giá bán: 50.000 – 80.000 VNĐ/món.
Hình 4: Cơm gà Đông Nguyên thơm ngon
Chè Hà Ký
Chè Hà Ký – điểm ăn uống nhất định phải thử khi tham quan phố người Hoa. Quán chè có lịch sử gần 30 năm với thực đơn phong phú gồm rất nhiều món chè thơm ngon, mát lạnh như chè hột gà, sâm bổ lượng, cao linh,…
- Địa chỉ: 138 Châu Văn Liêm, P.11, quận 5.
- Giờ mở cửa: 10 giờ – 22 giờ tất cả các ngày.
- Giá bán: 15.000 – 33.000 VNĐ/món.
Lẩu cá Dân Ích
Lẩu cá Dân Ích – một quán lẩu lâu đời vẫn giữ nguyên kiểu nấu than hoa truyền thống của người Trung. Nước lẩu đậm đà, thơm nức mũi, ăn kèm với bún, mì trứng và các topping đầy ụ tôm, cá, cá viên, mực,… thật sự hết sẩy.
Ngoài lẩu, bạn cũng có thể gọi thêm cơm chiên Dương Châu, nấm đông cô nhồi tôm, hành tây tàu xì tôm,…
- Địa chỉ: 99 Châu Văn Liêm, P.14, quận 5.
- Giờ mở cửa: 16:00 – 22:00.
- Giá tham khảo: 50.000 – 110.000 VNĐ/món.
Hình 5: Lẩu cá tràn ngập topping
Dimsum Baoz
Đây là quán ăn điểm tâm nhỏ xinh nằm ngay trung tâm khu phố người Hoa, quận 5. Quán chuyên phục vụ những món đặc sản Trung Hoa bao gồm hoành thánh giấm đen, đầu cá Tứ Xuyên, há cảo thủy tinh, xíu mại gạch cua…
- Địa chỉ: 82 – 88 Nguyễn Tri Phương, P.7, quận 5.
- Giờ mở cửa: 06:30 – 22:30.
- Giá tham khảo: 50.000 – 200.000 VNĐ/món.
Phá Lấu phố người Hoa
Món ăn này sử dụng lòng heo, lòng gà, lưỡi heo, tai heo,… được ướp với các loại gia vị và ninh trong nước dừa tươi trong nhiều giờ. Đây cũng là một trong những món ăn vặt được yêu thích bởi nhiều bạn trẻ Sài Gòn. Có thể ăn món này một mình, kết hợp với bánh mì, mì gói hoặc nướng đều thật ngon lành. Giá tham khảo của món này khoảng 30.000đ/tô.
Mì người Hoa quận 5 – Mì kéo
Một điều đặc biệt đáng chú ý về món ăn này chính là sợi mì được làm hoàn toàn bằng tay, trong quá trình nhào và kéo sợi mì diễn ra trước mắt khách hàng. Nhờ vào quá trình này, khi thưởng thức món ăn, sợi mì vẫn giữ được độ tươi ngon tuyệt đối và hương vị thơm ngon của bột mỳ không bị mất đi. Mì kéo thật sự ngon nhất khi được kết hợp với xá xíu, việt tiềm, hoành thánh, sườn kho, hoặc những loại gia vị tương tự. Giá cả tham khảo cho món này là khoảng 47.000đ mỗi tô.
Cá viên Cà ri China Town
Trong khu ẩm thực của quận 5, có một món ăn đường phố nổi tiếng xuất phát từ Hồng Kông và Đài Loan. Đó chính là viên cá tươi giòn, nhai đãi, kết hợp tuyệt vời với nước sốt cà ri đậm đà. Điều đặc biệt là nước sốt cay đã được điều chỉnh vị theo xu hướng ngọt ngào của người Sài Gòn. Quán nằm ở góc đường Nguyễn Trãi, như một mũi tàu chờ đón bạn.
Bài viết trên đây là những thông tin thú vị giúp bạn hiểu rõ hơn về nét văn hóa, ẩm thực của phố người Hoa giữa lòng Sài Gòn. Bò Cạp Vàng hy vọng bạn đã có cái nhìn tổng quát về sự giao thoa giữa sắc màu Việt – Hoa.
